آزادسازی مدرک دانشگاه دولتی برای اپلای آلمان؛ پیش از ترجمه چه کارهایی لازم است؟

پیش از ترجمه مدارک برای اپلای آلمان، از دانشگاه محل تحصیل بپرسید چه مدارکی را می‌تواند به شما تحویل دهد. برای گرفتن مدرک نهایی فارغ‌التحصیلی، که «دانشنامه» نام دارد، ممکن است هنوز لازم باشد تعهد کار، بدهی یا وضعیت نظام وظیفه خود را مشخص کنید.

از اداره دانش‌آموختگان دانشگاه شروع کنید؛ همان بخشی که کارهای مربوط به مدارک فارغ‌التحصیلان را انجام می‌دهد. ابتدا بفهمید چه چیزی مانع تحویل مدرک شده و برای برطرف کردن آن چه کاری لازم است. بعد، شرایط دانشگاه آلمانی را با مدرکی که واقعا می‌توانید بگیرید مقایسه کنید.

اول مشخص کنید دانشگاه زیر نظر کدام وزارتخانه است

مقررات آزادسازی مدرک در دانشگاه‌های زیر نظر وزارت علوم و وزارت بهداشت یکسان نیست. این مقاله درباره مدارک دانشگاه‌های زیر نظر وزارت علوم است؛ برای مدارک علوم پزشکی باید مقررات وزارت بهداشت را جداگانه بررسی کنید.

در دانشگاه‌های زیر نظر وزارت علوم، نوع دوره تحصیلی هم اهمیت دارد. اگر در دوره روزانه رایگان درس خوانده‌اید، در برابر آن تعهد دارید مدت مشخصی در ایران کار کنید. به این موضوع «تعهد آموزش رایگان» می‌گویند. برای پایان دادن به این تعهد، روش‌های دیگری مثل پرداخت هزینه هم وجود دارد که شرایط آنها باید برای پرونده شما بررسی شود.

هر مقطع را جدا بررسی کنید. مثلا اگر کارشناسی را روزانه و رایگان گذرانده‌اید و برای ارشد شهریه داده‌اید، باز هم برای دریافت مدرک کارشناسی باید تعهد همان دوره را تعیین تکلیف کنید.

اگر به آموزش‌وپرورش، یک دستگاه دولتی یا سازمانی که هزینه تحصیل شما را داده تعهد کار دارید، موافقت آن سازمان را هم جداگانه پیگیری کنید.

چه چیزهایی می‌تواند مانع تحویل دانشنامه شود؟

دانشگاه ممکن است پیش از دانشنامه، برگه‌ای به نام «گواهی موقت پایان تحصیل» صادر کند. شرایط دریافت این دو مدرک یکسان نیست. طبق دستورالعمل ایفای تعهد خدمت آموزش رایگان، برای گرفتن دانشنامه، علاوه بر انجام کارهای اداری پایان تحصیل و پرداخت بدهی به دانشگاه، وضعیت این موارد هم باید مشخص باشد:

• تعهد آموزش رایگان: دانشگاه باید تایید کند که تعهد دوره روزانه را انجام داده‌اید یا از یکی از روش‌های مجاز آن را برطرف کرده‌اید.

• وام صندوق رفاه: اگر وام دانشجویی گرفته‌اید، وضعیت بازپرداخت آن را مشخص کنید. دستورالعمل برای گواهی موقت، گرفتن دفترچه اقساط را هم می‌پذیرد؛ اما برای دانشنامه، بدهی باید پرداخت شده باشد یا صندوق رفاه تایید کند که دیگر بدهی ندارید.

• تعهد کار به یک سازمان: اگر در برابر تحصیل یا دریافت بورسیه، تعهد کار داده‌اید، وضعیت آن تعهد را از همان سازمان بپرسید. برای تعهد دبیری باید از آموزش‌وپرورش پیگیری کنید.

• وضعیت نظام وظیفه: اگر مشمول مقررات سربازی هستید، از دانشگاه بپرسید چه مدرکی لازم دارد. در دستورالعمل، علاوه بر کارت پایان خدمت، مدارکی مانند کارت معافیت دائم و گواهی اشتغال به تحصیل بر اساس معافیت تحصیلی معتبر هم آمده است.

درباره ریزنمرات رسمی هم جداگانه سوال کنید؛ یعنی فهرست درس‌ها و نمره‌هایی که دانشگاه صادر و تایید کرده است. شرایط تحویل آن ممکن است با دانشنامه فرق داشته باشد. بپرسید آیا در ریزنمرات، پایان تحصیل شما هم ثبت می‌شود یا فقط درس‌ها و نمره‌ها را نشان می‌دهد.

آیا می‌توان تعهد آموزش رایگان را با پرداخت هزینه برطرف کرد؟

بله، پرداخت هزینه هنوز یکی از روش‌های این کار است، اما دانشگاه باید شرایط پرونده شما را بررسی کند. سند سازمان امور دانشجویان درباره لغو تعهد با تاریخ ویرایش ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵، هم سابقه کار و هم پرداخت هزینه محاسبه‌شده توسط دانشگاه را نام برده است.

در سامانه سجاد، درخواست رسیدگی به این موضوع با عنوان «لغو تعهد آموزش رایگان» ثبت می‌شود. طبق راهنمای ثبت درخواست در سجاد، ابتدا دانشگاه اطلاعات را بررسی و مبلغ را محاسبه می‌کند. مبلغ تاییدشده در بخش پیگیری درخواست‌ها، یا «کارتابل»، نمایش داده می‌شود.

برای برنامه‌ریزی هزینه‌ها، مبلغی را در نظر بگیرید که دانشگاه برای خود شما اعلام کرده است. به مبلغ پرداختی همکلاسی یا برآورد سایت‌ها تکیه نکنید. همچنین بپرسید پس از پرداخت، چه کارهای دیگری برای گرفتن دانشنامه باقی می‌ماند. هزینه ترجمه، تایید مدارک و بازپرداخت وام را هم جدا از هزینه آموزش رایگان حساب کنید.

اگر سابقه کار دارید یا از طریق کاریابی کار پیدا نکرده‌اید

اگر می‌خواهید از سابقه کار استفاده کنید، دانشگاه باید مدارک شما را ببیند و مشخص کند چه مدتی از آن برای انجام تعهد پذیرفته می‌شود. اگر سابقه پذیرفته‌شده از مدت تعهد کمتر باشد، راهنمای سجاد امکان پرداخت هزینه مدت باقی‌مانده را هم پیش‌بینی کرده است.

نداشتن سابقه بیمه همیشه به معنی کنار گذاشتن این روش نیست. دستورالعمل برای بعضی کارهای بدون بیمه، مثل تدریس با گواهی معتبر یا کار با پروانه کسب، شرایط جداگانه‌ای دارد. نوع کار، تاریخ شروع و پایان و گواهی‌ها یا مجوزهایی را که دارید به دانشگاه نشان دهید و بپرسید برای پذیرفتن این سابقه چه مدارکی لازم است.

اگر از طریق کاریابی شغلی پیدا نکرده‌اید، درباره روش «عدم کاریابی» از اداره کار بپرسید. راهنمای سجاد برای این روش، نامه اداره کار استان یا ثبت درخواست در سامانه جست‌وجوی شغل وزارت کار را نام می‌برد. فقط بیکار بودن یا ثبت‌نام در سامانه کافی نیست؛ شرایط شما و نتیجه درخواست باید بررسی و تایید شود.

پیش از اینکه برای تحویل مدرک روی این روش حساب کنید، از دانشگاه و اداره کار بپرسید چه شرط‌هایی را باید داشته باشید و چه مهلت‌هایی را باید رعایت کنید. اگر درباره سابقه کار، ادامه تحصیل یا مهلت ثبت‌نام پاسخ‌های متفاوتی گرفتید، نام و تاریخ بخشنامه یا دستورالعملی را بخواهید که پاسخ بر اساس آن داده شده است.

بعد از ثبت درخواست در سجاد چه کار کنید؟

در سجاد، اطلاعات مقطع تحصیلی و مدارک لازم برای روش انتخابی را وارد می‌کنید. راهنمای رسمی برای وضعیت نظام وظیفه، وام صندوق رفاه، بورسیه و مقاطع قبلی، بخش‌های جداگانه دارد. تاریخ‌ها و اطلاعاتی را که وارد می‌کنید با پرونده دانشگاه تطبیق دهید.

پس از ثبت، وضعیت درخواست را در حساب سجاد دنبال کنید. اگر دانشگاه نقصی اعلام کرد، توضیحات آن را بخوانید و همان اطلاعات یا مدرک را اصلاح کنید. پس از تایید نهایی، می‌توانید نامه لغو تعهد را دریافت کنید؛ این نامه نشان می‌دهد فرایند مربوط به تعهد آموزش رایگان به پایان رسیده است.

سپس از اداره دانش‌آموختگان دانشگاه، صدور دانشنامه و ریزنمرات رسمی را پیگیری کنید و زمان تحویل هرکدام را بپرسید. برای ترجمه هم مرحله جداگانه‌ای وجود دارد که در راهنمای تایید مدارک برای ترجمه توضیح داده شده است. دریافت نامه لغو تعهد به این معنی نیست که تایید مدارک برای ترجمه هم انجام شده است.

«کد صحت» یک شماره ۲۰ رقمی است که با آن می‌توان مدرک یا تاییدیه را در سامانه سجاد بررسی کرد. اگر این کد را روی مدرک می‌بینید، عنوان مدرک یا تاییدیه را هم بخوانید. طبق توضیح سازمان امور دانشجویان، سجاد برای چند کار متفاوت کد ۲۰ رقمی صادر می‌کند: تاییدیه تحصیلی، نامه لغو تعهد و تایید مدارک برای ترجمه. مثلا کد روی گواهی موقت ممکن است فقط به تاییدیه تحصیلی مربوط باشد. برای اطمینان از پایان کار، نتیجه درخواست لغو تعهد و درخواست تایید ترجمه را جداگانه ببینید.

اگر فعلا فقط گواهی موقت یا ریزنمرات دارید

متن گواهی را بخوانید. آیا پایان تحصیل در آن ثبت شده است؟ آیا نوشته‌اند فقط در ایران اعتبار دارد یا ترجمه آن مجاز نیست؟ اگر ریزنمرات را از سامانه دانشجویی گرفته‌اید، از دانشگاه بپرسید آیا همین نسخه رسمی و قابل تایید برای ترجمه است یا باید نسخه دیگری بگیرید.

پیش از سفارش ترجمه، دو موضوع را روشن کنید: آیا این مدرک در ایران برای ترجمه تایید می‌شود؟ آیا دانشگاه آلمانی همین مدرک را برای بررسی درخواست شما می‌پذیرد؟

یونی‌اسیست می‌گوید بعضی دانشگاه‌ها درخواست ارشد را پیش از صدور مدرک نهایی بررسی می‌کنند. این امکان گاهی فقط برای کسانی است که کارشناسی را در آلمان یا اتحادیه اروپا می‌گذرانند یا گذرانده‌اند. بنابراین پیش از ارسال درخواست، از واحد پذیرش دانشگاه مقصد درباره گواهی موقت ایرانی خود بپرسید.

تصویر همان مدرک را نشان دهید و بپرسید آیا برای درخواست پذیرش کافی است و تا چه تاریخی باید دانشنامه را تحویل دهید. شرایط ثبت‌نام نهایی را هم بخوانید؛ ممکن است مدرکی که برای بررسی درخواست پذیرفته شده، برای ثبت‌نام کافی نباشد. مدارک ویزا را نیز باید از روی فهرست جداگانه سفارت آماده کنید.

چه زمانی ترجمه مدارک را سفارش دهید؟

وقتی می‌دانید چه مدرکی از دانشگاه ایران می‌گیرید و دانشگاه مقصد چه می‌خواهد، می‌توانید زبان و نوع ترجمه را انتخاب کنید. راهنمای یونی‌اسیست مدارک به زبان اصلی را همراه ترجمه آلمانی یا انگلیسی می‌خواهد. برای درخواست ارشد، مدرک پایان دوره و ریزنمرات کامل از مدارک اصلی‌اند؛ شرایط رشته و دانشگاه انتخابی را هم بررسی کنید.

از دانشگاه مقصد بپرسید آیا ترجمه کافی است یا کپی برابر اصل و تایید دیگری هم می‌خواهد. توضیح این تفاوت‌ها را در مقاله ترجمه رسمی، کپی برابر اصل یا تصدیق سند؟ بخوانید.

برای ویزا، شرایط را جدا بررسی کنید. فهرست فعلی ویزای تحصیلی سفارت آلمان در تهران برای مدارک تحصیلی، ترجمه آلمانی و تایید وزارت خارجه ایران می‌خواهد. در همین فهرست آمده است که این مدارک دیگر به تایید سفارت آلمان نیاز ندارند. این توضیح مربوط به پرونده ویزاست؛ برای ثبت‌نام دانشگاه، خواسته خود دانشگاه را دنبال کنید.

پیش از هزینه کردن، پاسخ این سوال‌ها را داشته باشید

• دانشگاه ایران دقیقا به چه دلیل هنوز دانشنامه یا ریزنمرات رسمی را تحویل نمی‌دهد؟

• برای برطرف کردن این مانع، چه کاری باید انجام دهم و چه مدرکی لازم دارم؟

• اگر باید هزینه‌ای بپردازم، مبلغ رسمی چقدر است و بعد از پرداخت چه مراحلی باقی می‌ماند؟

• اکنون کدام مدرک را می‌توانم بگیرم و آیا برای ترجمه تایید می‌شود؟

• دانشگاه چه زمانی برای تحویل مدارک اعلام کرده و پیگیری بعدی با کدام بخش است؟

اگر زمان تحویل دانشنامه هنوز معلوم نیست، پیش از پرداخت هزینه درخواست پذیرش، از دانشگاه آلمانی درباره استفاده از گواهی موقت یا ریزنمرات و آخرین مهلت تحویل دانشنامه پاسخ بگیرید.