دانشگاه‌های مهندسی مکانیک آلمان؛ مقایسه شرایط پذیرش کارشناسی و کارشناسی ارشد

دانشگاه‌های آلمان
زمان تقریبی مطالعه: ۳۰ دقیقه
چرخ‌دنده، مدل توربین و کولیس کنار دفتر طراحی و ماکت مفهومی دانشگاه

مقایسه ده دانشگاه آلمان برای تحصیل مهندسی مکانیک؛ تفاوت زبان، آزمون GRE، تطبیق دروس، کارآموزی، مهلت درخواست و هزینه‌ها برای متقاضیان داخل ایران.

فهرست مقاله

برای انتخاب دانشگاه مهندسی مکانیک در آلمان، نام دانشگاه به‌تنهایی کافی نیست. بعضی برنامه‌های ارشد نتیجه GRE می‌خواهند، برخی بر تطبیق دقیق درس‌های کارشناسی تأکید دارند و در بعضی مسیرها آزمون حضوری لازم است. زبان تدریس، کارآموزی، شهریه و زمان درخواست هم یکسان نیستند.

در این راهنما ده دانشگاه را برای کارشناسی و کارشناسی ارشد مقایسه می‌کنیم: مونیخ، آخن، کارلسروهه، اشتوتگارت، دارمشتات، براونشوایگ، هانوفر، درسدن، کمنیتس و برلین. این فهرست رتبه‌بندی بهترین تا ضعیف‌ترین نیست؛ هدف، پیدا کردن گزینه‌هایی است که با مدرک، زبان و بودجه شما سازگار باشند. اطلاعات منابع رسمی در ۶ نوامبر ۲۰۲۶، برابر با ۱۵ آبان ۱۴۰۵، بررسی شده است. بازه عمومی سالانه با فراخوان قطعی ورودی آینده تفاوت دارد؛ این تمایز در بخش دانشگاه‌ها آمده است.

پیش از انتخاب دانشگاه، مقطع و مدرک خود را روشن کنید

عنوان رایج کارشناسی این رشته BSc و ارشد آن MSc است؛ BA و MA عنوان عمومی همه رشته‌های دانشگاهی نیستند. درسدن مسیر Diplom-Ingenieur هم دارد که مدرک دانشگاهی مهندسی است، نه دیپلم دبیرستان. مدت‌های درج‌شده در این مقاله، مدت استاندارد دوره‌اند؛ درس جبرانی، کارآموزی یا وضعیت شخصی ممکن است تحصیل واقعی را طولانی‌تر کند.

برای کارشناسی، ابتدا باید صلاحیت ورود به دانشگاه بررسی شود. نوع دیپلم، سابقه دانشگاهی و نتیجه ارزیابی تعیین می‌کند ورود مستقیم ممکن است یا به کالج آمادگی نیاز دارید. داشتن دیپلم ایران را نه خودکار کافی بدانید و نه برای همه افراد الزام قطعی کالج فرض کنید. جزئیات را در راهنمای تحصیل با دیپلم ایران ببینید.

برای ارشد، فقط عنوان «مهندسی مکانیک» روی دانشنامه بررسی نمی‌شود. محتوای ریاضی، مکانیک، ترمودینامیک، سیالات، طراحی و ساخت، حجم کار عملی و گاهی پروژه و کارآموزی اهمیت دارد. ECTS واحد اروپاییِ حجم یادگیری است؛ نمی‌توان واحد ایران را یک‌به‌یک به آن تبدیل کرد. ریزنمرات و شرح رسمی درس‌ها را کنار الزامات برنامه بگذارید و کسری احتمالی را پیش از پرداخت هزینه درخواست پیدا کنید.

در نظام نمره‌دهی آلمان، عدد پایین‌تر بهتر است. تبدیل معدل ایران به نمره آلمانی را به یک محاسبه اینترنتیِ بدون بررسی مبنای نمره قبولی نسپارید. راهنمای رسمی uni-assist برای ایران برای مدارک کاردانی و کارشناسی دانشگاه‌های معتبر، حداقل نمره قبولی ۱۲ را در تبدیل ذکر می‌کند. این قاعده را نباید خودکار به هر مدرک یا هر ارزیابی دیگری تعمیم داد. همچنین نمره آخرین فرد پذیرفته‌شده در سال قبل، حداقل ثابت یا تضمین پذیرش سال بعد نیست. برای بررسی تفاوت شرط حداقل و رقابت میان متقاضیان، راهنمای پذیرش ارشد آلمان با معدل پایین را بخوانید.

مسیر درخواست و مهلت را برای همان برنامه بررسی کنید

درخواست مستقیم، درخواست از طریق uni-assist و دریافت VPD سه فرایند یکسان نیستند. VPD گزارش ارزیابی مقدماتی مدارک برای دانشگاه مشخص است؛ در این مسیر معمولاً باید درخواست جداگانه دانشگاه را نیز تا موعد مقرر تکمیل کنید. تفاوت VPD و پذیرش دانشگاه را پیش از شروع پرونده بخوانید.

زمان دریافت مدرک زبان، ارزیابی مدارک، GRE و کارآموزی ممکن است زودتر از آخرین روز درخواست باشد. مهلت دانشجوی غیراروپاییِ دارای مدرک خارجی را با مهلت متقاضی آلمانی یا جابه‌جایی به ترم بالاتر اشتباه نگیرید. تاریخ‌های بدون سال در این مقاله، قاعده تکرارشونده صفحه دانشگاه‌اند، نه تأیید انتشار فراخوان اختصاصی ۲۰۲۷. در صورت تغییر سامانه یا فراخوان، تاریخ همان ورودی ملاک است.

مقایسه سریع ده دانشگاه

جدول زیر برای انتخاب اولیه است. شروط زبان، آزمون، شهریه و مهلت‌ها را از توضیح همان دانشگاه بخوانید؛ وجود مسیر انگلیسی در ارشد به معنی انگلیسی‌بودن کارشناسی نیست.

دانشگاه

کارشناسی

ارشد یا مسیر تکمیلی

نکته تعیین‌کننده

TUM، مونیخ

۶ ترم؛ آلمانی

۴ ترم؛ آلمانی یا انگلیسی

GRE برای مدارک ایران، آزمون تخصصی حضوری و شهریه

RWTH، آخن

۷ ترم؛ آلمانی

۳ ترم؛ مکانیک عمومی آلمانی

تطبیق دروس و تفاوت برنامه عمومی با برنامه‌های انگلیسی

KIT، کارلسروهه

۶ ترم؛ مسیر آلمانی و برنامه بین‌المللی جدا

۴ ترم؛ آلمانی یا انگلیسی

GRE، پیش‌نیاز درسی و هزینه مستقل بسته CBS

اشتوتگارت

۶ ترم؛ آلمانی

۴ ترم؛ مکانیک آلمانی؛ FAME برنامه انگلیسی جدا

مدرک زبان هنگام درخواست و تقویم متفاوت FAME

دارمشتات

۶ ترم؛ آلمانی

۴ ترم؛ آلمانی

ارزیابی هم‌ارزی و امکان آزمون آنلاین

براونشوایگ

۶ ترم؛ آلمانی

۴ ترم؛ آلمانی

پیش‌نیازها و کارآموزی، درخواست مستقیم

هانوفر

۶ ترم؛ آلمانی

۴ ترم؛ مسیر انگلیسی نیز دارد

VPD و مهلت زودتر ارشد برای غیراروپایی‌ها

درسدن

کارشناسی ۶ ترم؛ Diplom پیوسته ۱۰ ترم

Diplom تکمیلی ۵ ترم؛ ارشد ۴ترمی اعلام‌شده برای ۲۰۲۷/۲۸

ساختار در حال تغییر؛ شروط ارشد جدید هنوز کامل اعلام نشده

کمنیتس

۶ ترم؛ آلمانی

۴ ترم؛ آلمانی

هم‌ارزی مدرک و تفاوت با Advanced Manufacturing

برلین

۶ ترم؛ آلمانی

۴ ترم؛ آلمانی

پذیرش رقابتی و VPD ارشد برای مدرک خارجی

دانشگاه فنی مونیخ؛ انعطاف علمی با هزینه و ارزیابی جدی

کارشناسی مهندسی مکانیک TUM در پردیس گارشینگ، به زبان آلمانی و در شش ترم ارائه می‌شود و ۱۸۰ واحد ECTS دارد. بازه درج‌شده برای درخواست ورودی زمستان، ۱۵ مه تا ۱۵ ژوئیه است. درخواست در TUMonline ثبت می‌شود و دارندگان مدرک ورود به دانشگاه خارجی معمولاً باید ارزیابی اولیه VPD را نیز از uni-assist دریافت کنند. پذیرش فقط به معدل وابسته نیست: نمرات مدرسه، درس‌های مرتبط و سوابق عملی بررسی می‌شوند و ممکن است مصاحبه لازم باشد. متقاضیانی که در مدرسه غیرآلمانی‌زبان خارج از آلمان درس خوانده‌اند و زبان مادری‌شان آلمانی نیست، باید در مصاحبه ارزیابی زبان تخصصی شرکت کنند. پیش‌کارآموزی هشت‌هفته‌ای تولید نیز لازم است که ترجیحاً پیش از شروع تحصیل تکمیل می‌شود؛ ارائه آن هنگام درخواست اولیه الزامی نیست. منبع رسمی کارشناسی

ارشد Mechanical Engineering چهار ترم و ۱۲۰ ECTS است و می‌توان آن را کاملاً به انگلیسی یا آلمانی گذراند، هرچند همه درس‌ها الزاماً به هر دو زبان عرضه نمی‌شوند. بازه‌های درخواست اعلام‌شده، اول آوریل تا ۳۱ مه برای زمستان و اول اکتبر تا ۳۰ نوامبر برای تابستان هستند. برای دارندگان کارشناسی ایران، GRE General با حداقل Quantitative برابر ۱۶۴ و Analytical Writing برابر ۴ لازم است؛ حداقل Verbal تعیین نشده و GATE با حدنصاب سال مربوط نیز جایگزین معرفی شده است. مدرک کارشناسی خارج از آلمان به VPD نیاز دارد. شرایط دانشکده

از اول آوریل ۲۰۲۶، روش ارزیابی پذیرش ارشد تغییر کرده است. بعضی متقاضیان پس از بررسی پرونده باید آزمون‌های تخصصی بدهند. این آزمون‌ها هرکدام ۶۰ دقیقه‌اند و طی سه روز متوالی فقط در گارشینگ برگزار می‌شوند؛ امکان شرکت آنلاین یا در محل دیگر وجود ندارد. بنابراین امکان سفر و هزینه آن باید پیش از انتخاب دانشگاه بررسی شود.

نمونه مدارک انگلیسی مورد قبول، IELTS Academic با نمره ۶٫۵ و TOEFL iBT با نمره ۸۸ در مقیاس قدیمی یا معادل پذیرفته‌شده در مقیاس جدید است. برای آلمانی، مدارکی مانند TestDaF چهار نمره ۴، telc C1 Hochschule و Goethe C2 مطرح‌اند. مدارک زبان

شهریه فعلی مشمولان خارج از اتحادیه اروپا برای مکانیک، کارشناسی ۳۰۰۰ و ارشد ۶۰۰۰ یورو در هر ترم است؛ هزینه خدمات ترمی جداست. TUM از زمستان ۲۰۲۷/۲۸ افزایش تعرفه‌ها به گروه‌های ۲۳۰۰/۳۴۰۰ یورو برای کارشناسی و ۴۶۰۰/۶۸۰۰ یورو برای ارشد را اعلام کرده است. مبلغ دقیق ورودی آینده مکانیک باید با تعرفه اختصاصی رشته تطبیق داده شود؛ تعرفه ورودی ۲۰۲۷/۲۸ را پیش از درخواست در صفحه هزینه همان رشته کنترل کنید. دانشجویان قبلی نرخ زمان شروع همان برنامه را حفظ می‌کنند. اطلاعیه شهریه

KIT؛ تفاوت مکانیک آلمانی با مسیر بین‌المللی انگلیسی

کارشناسی آلمانی‌زبان Maschinenbau در KIT شش ترم و ۱۸۰ ECTS است و ورودی نخست آن در زمستان انجام می‌شود. برنامه در حال حاضر محدودیت عددی پذیرش ندارد، اما شرایط ورود و زبان باید احراز شوند. مهلت متقاضیان غیراروپایی ۱۵ ژوئیه است؛ تاریخ ۱۵ سپتامبر برای متقاضیان آلمانی و اروپایی درج شده است. آلمانی C1 لازم است؛ مدارکی مانند DSH-2، TestDaF چهار نمره ۴، Goethe C1 و telc C1 Hochschule پذیرفته می‌شوند. امکان درخواست اولیه با B1 وجود دارد، اما مدرک نهایی مورد قبول باید تا مهلت ثبت‌نام ارائه شود. کارآموزی حداقل سه‌ماهه داخل برنامه درسی قرار دارد و ۱۲ ECTS محسوب می‌شود. منبع کارشناسی

ارشد Mechanical Engineering چهار ترم و ۱۲۰ ECTS است و امکان تحصیل کاملاً انگلیسی، کاملاً آلمانی یا ترکیبی دارد. مهلت متقاضی غیراروپایی ۱۵ ژوئیه برای زمستان و ۱۵ ژانویه برای تابستان است. مدرک کارشناسی مرتبط با حداقل ۱۸۰ ECTS و دانش قبلی مشخص لازم است: ۳۷ واحد مبانی مهندسی، ۲۶ واحد مبانی کاربردی و ۱۲ واحد مبانی برق و فناوری اطلاعات. کارآموزی حرفه‌ای دوازده‌هفته‌ای نیز بررسی می‌شود؛ در پذیرش مشروط، امکان تکمیل آن در سه ترم اول و پیش از ثبت پایان‌نامه وجود دارد. برای انگلیسی، IELTS حداقل ۶٫۵ با هیچ مهارت زیر ۵٫۵ یا TOEFL iBT حداقل ۹۰ در مقیاس قدیمی از مدارک پذیرفته‌شده‌اند. منبع ارشد

برای مدارک کشورهای خارج از حوزه آموزش عالی اروپا که عضو کنوانسیون لیسبون نیستند، از جمله ایران، GRE یا GATE Mechanical Engineering نیز لازم است. حداقل‌های GRE شامل Verbal برابر ۱۵۱، Quantitative برابر ۱۶۴ و Writing برابر ۴ است. کمبود پیش‌نیازها ممکن است به آزمون ورودی منجر شود که حضوری در KIT برگزار می‌شود. تاریخ دقیق آزمون ۲۰۲۷ باید پس از انتشار بررسی شود. آزمون ورودی

کارشناسی Mechanical Engineering (International) مسیر جداگانه انگلیسی‌زبان و رقابتی است. آزمون‌هایی مانند SAT حداقل ۱۲۰۰، ACT حداقل ۲۴ یا TestAS حداقل ۷۵٪ در بخش اصلی لازم دارد. بازگشایی درخواست برای زمستان ۲۰۲۷/۲۸ در دسامبر ۲۰۲۶ اعلام شده و مهلت تکرارشونده برنامه ۳۰ آوریل است. شرایط MEI | ورودی آینده

شهریه عمومی مشمولان غیراروپایی KIT، ۱۵۰۰ یورو در هر ترم است. بسته خدمات Carl Benz School هزینه مستقلی دارد: صفحه فعلی برای ترم‌های اول تا چهارم ۱۱٬۷۸۰ یورو در هر ترم با پرداخت یکجا و تضمین مسکن، و برای ترم‌های پنجم و ششم ۷۷۰۰ یورو با مسکن جداگانه و مشروط به ظرفیت درج کرده است. شهریه پایه KIT و هزینه ثبت‌نام در این مبالغ نیستند و جداگانه دریافت می‌شوند. شهریه KIT | هزینه CBS

دانشگاه اشتوتگارت؛ مکانیک آلمانی و گزینه انگلیسی FAME

کارشناسی مهندسی مکانیک اشتوتگارت به زبان آلمانی، در شش ترم و با ۱۸۰ واحد ECTS ارائه می‌شود. برنامه درسی کارشناسی صفحه درخواست برنامه، بازه ۱۵ مه تا ۱۵ سپتامبر را برای ورودی زمستان نشان می‌دهد و پیش‌کارآموزی حداقل شش‌هفته‌ای می‌خواهد. اگر انجام کامل آن پیش از شروع تحصیل به دلایل موجه ممکن نباشد، درخواست تمدید قابل طرح است. درخواست از طریق C@MPUS انجام می‌شود. درخواست کارشناسی

نکته مهم برای متقاضی ایرانی، زمان ارائه مدرک زبان است. اشتوتگارت برای برنامه‌های آلمانی‌زبان مدرک کافی را هنگام درخواست می‌خواهد و پذیرش مشروط به ارائه مدرک زبان در آینده را نمی‌پذیرد. TestDaF چهار نمره ۴، Goethe C1 یا C2، telc Deutsch C1 Hochschule و DSH-2 یا بالاتر از نمونه‌های پذیرفته‌شده‌اند. بنابراین امکان درخواست با B1 در KIT را نباید به اشتوتگارت تعمیم داد. شرایط زبان

ارشد آلمانی Maschinenbau چهار ترم است و در زمستان و تابستان دانشجو می‌پذیرد. کارشناسی حداقل شش‌ترمی مکانیک یا رشته نزدیک و برابری دانش با کارشناسی مکانیک اشتوتگارت بررسی می‌شود. ارزیابی اولیه حداکثر ۱۲۰ امتیاز دارد: زیر ۸۰ مناسب تشخیص داده نمی‌شود؛ امتیاز ۸۰ تا ۹۹ معمولاً به مصاحبه یا در مواردی پذیرش با درس جبرانی می‌انجامد و بالای ۹۹ نشان‌دهنده احراز صلاحیت علمی است. بازه درخواست، ۱۵ مه تا ۱۵ ژوئیه برای زمستان و اول دسامبر تا ۱۵ ژانویه برای تابستان است. منبع ارشد

برای ورودی‌های زمستان ۲۰۲۶/۲۷ به بعد، دانشجویان ارشد Maschinenbau اشتوتگارت میان کارآموزی صنعتی دوازده‌هفته‌ای و مجموعه درس‌های «سامانه‌های دیجیتال» (Digitale Systeme) انتخاب می‌کنند؛ هر مسیر ۱۵ ECTS دارد. بنابراین کارآموزی صنعتی برای همه دانشجویان این ورودی‌ها اجباری نیست. اصلاحیه رسمی ۶ ژوئیه ۲۰۲۶ از اول اکتبر ۲۰۲۶ اجرا می‌شود و برای دانشجویان قدیمی مقررات انتقالی دارد. مدت دوازده‌هفته‌ای کارآموزی در ماده ۲۳ مقررات پایه آمده است. عبارت اجباری‌بودن در صفحه معرفی عمومی با مقررات جدید این ورودی‌ها هم‌خوان نیست؛ برای این انتخاب، اصلاحیه رسمی ملاک است.

گزینه انگلیسی، برنامه مستقل Fundamentals and Applications of Mechanical Engineering یا FAME است؛ این برنامه صرفاً نسخه انگلیسی Maschinenbau نیست. ظرفیت محدود دارد، کارشناسی مرتبط و دانش معادل می‌خواهد و ممکن است مصاحبه برگزار کند. نمونه مدارک زبان آن IELTS Academic حداقل ۷، TOEFL حداقل ۹۵ در مقیاس قدیمی یا ۵ در مقیاس جدید و PTE حداقل ۷۶ است. کارشناسی حداقل شش‌ترمی انگلیسی‌زبان نیز در گزینه‌های اثبات زبان آمده است. مهلت FAME زودتر است: برای زمستان ۱۵ نوامبر تا ۱۵ ژانویه و برای تابستان ۱۵ مه تا ۱۵ ژوئیه. شرایط FAME

شهریه متقاضیان غیراروپایی مشمول، ۱۵۰۰ یورو در هر ترم است و هزینه خدمات ترمی جداگانه دریافت می‌شود. شهریه و هزینه‌ها

دانشگاه فنی دارمشتات؛ مهندسی پایدار و امکان آزمون آنلاین ارشد

کارشناسی Maschinenbau – Sustainable Engineering در دارمشتات شش‌ترمی و آلمانی‌زبان است و پذیرش ترم اول آن فقط در زمستان انجام می‌شود. مجموع دوره ۱۸۰ واحد اروپایی است. ساختار کارشناسی برنامه محدودیت عددی پذیرش ندارد، اما مدرک ورود معتبر و زبان مورد قبول ضروری است. ریاضیات، مکانیک، مواد، مکاترونیک، طراحی رایانه‌ای و ترمودینامیک در آموزش پایه قرار دارند و پروژه‌های تیمی نیز بخشی از تحصیل‌اند. پیش‌کارآموزی صنعتی شش‌هفته‌ای لازم است، اما تأیید آن می‌تواند تا پایان ترم دوم ارائه شود. مهلت دقیق کارشناسی زمستان ۲۰۲۷ باید پس از درج در جدول همان ورودی بررسی شود؛ جدول فعلی تابستان ۲۰۲۷ برای ترم اول مکانیک پذیرش ندارد. کارشناسی | جدول مهلت‌ها

برای ارشد Maschinenbau، مدرک کارشناسی باید از نظر دانش و مهارت با برنامه مرجع دارمشتات تفاوت اساسی نداشته باشد. درخواست مستقیم در TUCaN ثبت می‌شود. ابتدا پرونده و محتوای تحصیل بررسی می‌شوند؛ اگر هم‌ارزی روشن نباشد، آزمون علمی دوساعته مطرح می‌شود. این آزمون به‌صورت آنلاین در Moodle یا در محل دانشگاه ارائه می‌شود. مکانیک، ترمودینامیک و انتقال حرارت، اجزای ماشین و مکاترونیک، کنترل، اندازه‌گیری و آمار، محاسبات عددی و سیالات از حوزه‌های آزمون‌اند. پذیرش ممکن است با درس‌های جبرانی همراه باشد؛ اگر کمبودها از ۳۰ واحد بیشتر باشند، مدرک قبلی برای پذیرش کافی شناخته نمی‌شود. فرایند پذیرش

ارشد چهار ترم و ۱۲۰ واحد اروپایی است، به آلمانی برگزار می‌شود و برای زمستان و تابستان پذیرش دارد. مهلت‌های تکرارشونده ۱۵ ژوئیه و ۱۵ ژانویه‌اند. کارآموزی اجباری ندارد، اما پروژه صنعتی دوازده‌هفته‌ای می‌تواند بخشی از تحصیل باشد. حوزه‌های تمرکز شامل استفاده پایدار از منابع، انرژی پاک و مهندسی فرایند، سامانه‌های خودروی آینده و تولید دیجیتال و رباتیک هستند. ساختار ارشد

برای زبان، DSH-2 و جایگزین‌هایی مانند Goethe C1، telc C1 Hochschule و TestDaF با مجموع ۱۶ پذیرفته می‌شوند؛ در TestDaF فقط یک نمره ۳ می‌تواند با یک نمره ۵ جبران شود. بعضی مدارک B2 مسیر پذیرش مشروط برای آزمون DSH را فراهم می‌کنند، نه ورود قطعی به تحصیل آلمانی. شرایط بین‌المللی

در دانشگاه‌های دولتی هسن شهریه عمومی وجود ندارد، اما هزینه ترمی دارمشتات برای زمستان ۲۰۲۶/۲۷ برابر ۴۰۲٫۶۸ یورو است. رقم ترم آینده باید مجدداً بررسی شود. دانشگاه هزینه اتاق اشتراکی را حدود ۳۵۰ تا ۶۵۰ یورو در ماه برآورد می‌کند؛ هزینه غذا، بیمه و سایر مخارج جداست. هزینه ترمی | بودجه زندگی

دانشگاه آخن RWTH؛ تفاوت مکانیک عمومی با دوره‌های انگلیسی

در آخن نام دقیق برنامه اهمیت دارد. کارشناسی مهندسی مکانیک با عنوان Maschinenbau، طبق صفحه رسمی مؤسسه خودرو، هفت ترم و ۲۱۰ واحد ECTS دارد. این ساختار با کارشناسی شش‌ترمی بعضی دانشگاه‌های دیگر یکسان نیست. برنامه درسی دانشکده مبانی مهندسی، ریاضی و علوم طبیعی، علوم سیستم‌ها، پروژه، کارآموزی و پایان‌نامه را پوشش می‌دهد. در اطلاعات پذیرش کارشناسی شروع زمستانی و پیش‌کارآموزی شش‌هفته‌ای ذکر شده است؛ مقررات RWTH را با FH Aachen، دانشگاه دیگری در همان شهر، اشتباه نگیرید.

کارشناسی ارشد مکانیک عمومی یا Allgemeiner Maschinenbau، طبق صفحه رسمی دوره، سه ترم، ۹۰ ECTS و آلمانی‌زبان است. بنابراین آیلتس به‌تنهایی جای مدرک آلمانی این مسیر را نمی‌گیرد. Automotive Engineering دوره‌ای مستقل و انگلیسی‌زبان است. برنامه‌های RWTH International Academy نیز از نظر شهریه و شرایط پذیرش نباید با دوره‌های عمومی دانشگاه یکسان فرض شوند.

برای متقاضی ایرانی ارشد، تطابق دروس کارشناسی و مدارک آزمون مهم‌اند. جدول رسمی GRE برای مکانیک عمومی حداقل Verbal 145، Quantitative 160 و Analytical Writing 3.0 را درج کرده است؛ شرایط معافیت باید بر اساس وضعیت شخص و مقررات برنامه بررسی شود. پرسش‌های متداول مؤسسه خودرو هم نشان می‌دهد پذیرش برنامه انگلیسی خودرو بر ارزیابی فردی دروس پیشین و کارآموزی استوار است، نه صرفاً نام مدرک.

نداشتن شهریه در دوره‌های عمومی به معنی رایگان‌بودن زندگی دانشجویی نیست. سهم خدمات هر ترم، اجاره، بیمه و سایر مخارج باقی می‌مانند. اطلاعات RWTH در DAAD زندگی را حدود ۱۱۰۰ یورو در ماه و اجاره را حدود ۴۰۰ تا ۶۰۰ یورو معرفی می‌کند؛ این ارقام برآوردند و موجودبودن خانه را تضمین نمی‌کنند. مبلغ دقیق سهم ترم و مهلت اختصاصی مکانیک عمومی برای ورودی ۲۰۲۷ در منابع قابل بررسی این مقاله تأیید نشد؛ پیش از اقدام باید در RWTHonline کنترل شوند.

دانشگاه فنی براونشوایگ؛ مسیر آلمانی‌زبان با تنوع تخصص

کارشناسی مکانیک شش‌ترمی، آلمانی‌زبان و دارای شروع در تابستان و زمستان است. دوره محدودیت ظرفیت ندارد، اما شرایط ورود و زبان همچنان لازم‌اند. پیش‌کارآموزی صنعتی هشت‌هفته‌ای پیش از شروع تحصیل در اطلاعات دوره آمده است. برنامه رسمی مجموع ۱۸۰ ECTS را تأیید می‌کند. سه ترم نخست عمدتاً به مبانی اختصاص دارند و پس از آن امکان انتخاب مسیر تخصصی فراهم می‌شود.

ارشد مکانیک چهارترمی، آلمانی‌زبان و قابل شروع در هر دو نیمسال است. آیین‌نامه آموزشی برای آن ۱۲۰ ECTS و مسیرهای مکانیک عمومی، انرژی و فرایند، علم مواد، مکاترونیک، و تولید، اتوماسیون و سیستم‌ها تعریف می‌کند. پروژه پژوهشی ۱۵ و بخش پایانی ۳۰ واحد دارد. ارتباط دانشگاه با NFF، NFL، DLR و PTB فرصت آشنایی با پژوهش کاربردی است، نه تضمین استخدام.

برای ارشد، مدرک مرتبط و انطباق محتوای دروس ضروری است. آیین‌نامه پذیرش پیوندشده از صفحه جاری دانشکده حداقل‌هایی در طراحی، برنامه‌نویسی، ریاضی، کنترل، مکانیک، ترمودینامیک و مواد تعیین کرده است. کارآموزی دست‌کم ده‌هفته‌ای نیز لازم است؛ در صورت نبود گواهی هنگام درخواست، تکمیل و تأیید آن می‌تواند تا ثبت پایان‌نامه شرط پذیرش باشد.

درخواست بین‌المللی مستقیماً از مسیر دانشگاه انجام می‌شود و ارزیابی مدارک خارجی معمولاً۷۵ یورو هزینه دارد. برای متقاضی غیراروپایی این دوره‌های آلمانی، بازه تکرارشونده زمستان ۱ ژوئن تا ۱۵ ژوئیه و تابستان ۱ دسامبر تا ۱۵ ژانویه است. مدارک پذیرفته‌شده زبان شامل TestDaF حداقل ۴ در هر مهارت، DSH-2 و telc C1 Hochschule هستند. برای برنامه بدون محدودیت ظرفیت، هنگام درخواست ممکن است گواهی شرکت در کلاس B2 کافی باشد؛ مدرک نهایی زبان برای ثبت‌نام ضروری است.

سهم ترم زمستان ۲۰۲۶/۲۷ ۴۷۲٫۵۰ یورو است. برآورد رسمی زندگی ماهانه ۱۱۳۵ یورو، شامل حدود ۵۰۰ یورو مسکن، اعلام شده و سهم ترم جداست. دانشگاه اسکان را تضمین نمی‌کند.

دانشگاه لایبنیتس هانوفر؛ کارشناسی آلمانی و ارشد انگلیسی

هانوفر را نباید گزینه‌ای صرفاً آلمانی‌زبان برای مکانیک دانست. کارشناسی مطابق مقررات ۲۰۲۶ شش‌ترمی و آلمانی‌زبان است و سطح C1 می‌خواهد. شروع تابستان و زمستان و پذیرش بدون محدودیت ظرفیت دارد. پیش‌کارآموزی در صفحه فعلی «توصیه‌شده» است، نه الزام عمومی پیش از پذیرش. برنامه درسی جدید مجموع ۱۸۰ ECTS و مبانی طراحی، مکانیک، مواد، انرژی، ریاضی و دیجیتالی‌سازی را نشان می‌دهد.

مسیر انگلیسی ارشد Mechanical Engineering چهارترمی و ۱۲۰ ECTS است. زبان موردنیاز C1 انگلیسی است و طراحی و توسعه، انرژی و فرایند، و تولید را پوشش می‌دهد. هنگام درخواست نام Maschinenbau را انتخاب کنید؛ درخواست مسیر انگلیسی طبق فرایند دانشکده بررسی می‌شود. برنامه بدون شهریه معرفی شده، ولی سهم ترم دارد. صفحه مرکزی دوره کارآموزی صنعتی دست‌کم دوازده‌هفته‌ای و درس آلمانی برای دانشجویان بین‌المللی را نیز ذکر می‌کند.

مدرک مرتبط حداقل شش‌ترمی یا ۱۸۰ ECTS لازم است. حداقل سابقه درسی اعلام‌شده ریاضی ۱۵، طراحی ۱۵، مکانیک ۱۵، برق ۱۰ و مواد ۱۰ ECTS است؛ تبدیل واحدهای مدرک ایرانی باید توسط دانشگاه بررسی شود. آیین‌نامه ۲۰۲۶ امکان تعیین حداکثر چهار درس جبرانی را پیش‌بینی کرده است. فهرست مدارک زبان برای C1 انگلیسی از جمله IELTS Academic حداقل ۷ را می‌پذیرد.

متقاضی غیراروپایی ارشد به VPD از uni-assist نیاز دارد و باید درخواست آن را دست‌کم هشت هفته زودتر بدهد. بازه تکرارشونده ارشد ۱۵ آوریل تا ۳۱ مه برای زمستان و ۱۵ اکتبر تا ۳۰ نوامبر سال قبل برای تابستان است. این تاریخ‌ها را به کارشناسی تعمیم ندهید: صفحه کارشناسی بازه ۱ ژوئن تا ۳۰ سپتامبر و ۱ دسامبر تا ۳۱ مارس را اعلام کرده و برای غیراروپایی‌ها VPD یا قبولی Feststellungsprüfung می‌خواهد.

هزینه رسمی سهم ترم زمستان ۲۰۲۶/۲۷ را ۴۵۳٫۱۶ یورو و زندگی ماهانه را حدود ۹۶۵ تا ۱۱۰۶ یورو معرفی می‌کند. دانشکده مکانیک در Garbsen است؛ خانه و رفت‌وآمد را بر همین اساس انتخاب کنید.

دانشگاه فنی درسدن: مسیر دیپلم مهندسی و تغییرات مهم برای ۲۰۲۷

در معرفی مهندسی مکانیک دانشگاه فنی درسدن باید میان ساختار فعلی و برنامه‌های اعلام‌شده آینده تفاوت گذاشت. صفحه رسمی دانشکده هم کارشناسی شش‌ترمه را معرفی می‌کند و هم دوره ده‌ترمه Diplom را. مدرک Diplom-Ingenieur در اینجا مدرک دانشگاهی مهندسی در سطح کارشناسی ارشد است و نباید آن را با دیپلم دبیرستان ایران اشتباه گرفت. بنابراین نه معرفی درسدن صرفاً به‌عنوان یک مسیر معمول کارشناسی و ارشد دقیق است، نه ادعای اینکه این دانشگاه اصلاً کارشناسی مکانیک ندارد.

پروفایل رسمی دوره Diplom زبان آلمانی، ده ترم تحصیل، شروع ترم اول در زمستان و پذیرش بدون محدودیت ظرفیت را اعلام می‌کند؛ البته احراز صلاحیت ورود به دانشگاه و زبان همچنان الزامی است. بازه درج‌شده برای متقاضیان غیراروپایی اول آوریل تا ۱۵ ژوئیه است. اطلاعات این پروفایل تا مه ۲۰۲۷ معتبر معرفی شده، پس این بازه را نباید بدون بازبینی، مهلت قطعی ورودی زمستان ۲۰۲۷/۲۸ دانست.

در چهار ترم نخست، پایه‌های ریاضی و مهندسی شامل مکانیک، ترمودینامیک، سیالات، برق، طراحی، ساخت و مواد تدریس می‌شود. از ترم پنجم امکان انتخاب گرایش‌هایی مانند انرژی، خودرو و راه‌آهن، سازه‌های سبک، هوافضا، تولید و شبیه‌سازی وجود دارد. در مسیر Diplom، ترم هفتم برای کارآموزی تخصصی حدوداً ۱۵ هفته‌ای پیش‌بینی شده است. برای دارندگان مدرک مرتبط، دوره تکمیلی Diplom پنج‌ترمه نیز وجود دارد؛ تطابق درس‌های پایه کارشناسی با الزامات دوره بررسی می‌شود.

دانشکده شروع مجموعه جدید دوره‌های ارشد، از جمله Maschinenbau MSc چهارترمه را از زمستان ۲۰۲۷/۲۸ اعلام کرده است. تا انتشار و بررسی مقررات اختصاصی، نباید شرط معدل، نمره زبان یا مهلت قطعی این ارشد جدید را حدس زد. برای مسیرهای آلمانی، مدارک پذیرفته‌شده زبان شامل DSH-2 و برخی معادل‌های مشخص است؛ شرایط دقیق TestDaF و نمره telc را باید از همین صفحه کنترل کرد. سهم خدمات دانشجویی درسدن در زمستان ۲۰۲۶/۲۷ برابر ۳۶۱ یورو است؛ این مبلغ شهریه آموزشی نیست و برای ۲۰۲۷ باید دوباره بررسی شود.

دانشگاه فنی کمنیتس: مسیر کلاسیک کارشناسی و ارشد با تأکید بر تولید و مواد

کارشناسی مهندسی مکانیک دانشگاه فنی کمنیتس شش‌ترمه است. این مسیر را نباید با دوره‌های انگلیسی دانشکده یکسان دانست: Maschinenbau معمول، مسیر آلمانی‌زبان است. صفحه دانشکده برای تجربه صنعتی پایه، کارآموزی شش‌هفته‌ای را معرفی می‌کند که معمولاً بهتر است پیش از شروع تحصیل انجام شود. زمان دقیق تحویل و تأیید مدرک کارآموزی را باید از مقررات همان ورودی بررسی کرد.

ارشد Maschinenbau چهار ترم و ۱۲۰ واحد اروپایی دارد و شروع آن در ترم تابستان و زمستان ممکن است. ساختار آن شامل ۲۰ واحد مبانی پیشرفته مهندسی، ۴۰ واحد تخصصی، ۲۰ واحد میان‌رشته‌ای، پروژه ۱۰ واحدی و پایان‌نامه ۳۰ واحدی است. گزینه‌های تخصصی از طراحی و توسعه محصول تا تولید، مواد، مکانیک و ترمودینامیک، خودرو، اندازه‌گیری و فناوری سازه‌های سبک، نساجی و پلیمر را پوشش می‌دهد. مدرک کارشناسی مرتبط یا از نظر محتوایی هم‌ارز لازم است و تصمیم درباره هم‌ارزی را کمیته امتحانات می‌گیرد. اشاره مقررات به مدارک اتحادیه اروپا به معنی حذف خودکار مدرک ایرانی نیست. خودآزمایی معرفی‌شده برای متقاضیان خارج دانشگاه، داوطلبانه و غیرالزام‌آور است، نه آزمون ورودی اجباری.

طبق راهنمای رسمی درخواست پذیرش بین‌المللی، دارندگان مدارک خارجی معمولاً از uni-assist اقدام می‌کنند. بازه‌های تکرارشونده برای متقاضیان غیراروپایی، اول اکتبر تا ۱۵ ژانویه برای تابستان و اول آوریل تا ۱۵ ژوئیه برای زمستان است. مدرک زبان آلمانی قابل‌قبول، برای مثال DSH-2، TestDaF با چهار نمره ۴ یا telc C1 Hochschule است. اصل مدارک تحصیلی و ریزنمرات همراه ترجمه آلمانی یا انگلیسی لازم است؛ الزام عمومی APS برای ایرانیان وجود ندارد.

نکته مهم این است که ارشد انگلیسی Advanced Manufacturing برنامه‌ای جداست و اکنون در طرح آزمایشی از EduApplication درخواست می‌گیرد؛ حتی این برنامه نیز آلمانی A1 هنگام درخواست و A2 تا پایان ترم سوم می‌خواهد. سهم ترمی رسمی از زمستان ۲۰۲۶/۲۷ مبلغ ۳۴۱٫۴۰ یورو است. این عدد را با کل هزینه زندگی یا شهریه یکسان نگیرید. رقم دقیق به‌روز اجاره خوابگاه و هزینه زندگی در این بررسی تأیید نشد، بنابراین ارقام قدیمی بسیار پایین نباید مبنای بودجه‌ریزی قرار گیرند.

دانشگاه فنی برلین: انتخاب‌های تخصصی متنوع، با پذیرش رقابتی و VPD

کارشناسی مهندسی مکانیک دانشگاه فنی برلین شش ترم و ۱۸۰ واحد اروپایی دارد؛ زبان اصلی آلمانی است و ورودی تابستان و زمستان دارد. این دوره محدودیت پذیرش دارد، بنابراین داشتن شرایط پایه به‌تنهایی به معنی تضمین قبولی نیست. برنامه، طراحی، ساخت و بهره‌برداری ماشین‌ها و تأسیسات را همراه مبانی علمی و واحدهای انتخابی پوشش می‌دهد. دو کارآموزی خارج دانشگاه، شامل شش هفته کارآموزی مقدماتی و دوازده هفته کارآموزی حرفه‌ای، جزء الزامات است. دانشگاه انجام بخش مقدماتی پیش از شروع تحصیل را قویاً توصیه می‌کند.

ارشد Maschinenbau چهارترمه، ۱۲۰ واحدی، آلمانی‌زبان و دارای پذیرش محدود است. امکان شروع در تابستان و زمستان وجود دارد، هرچند دانشگاه شروع زمستان را از نظر ترتیب درس‌ها مناسب‌تر می‌داند. زمینه‌هایی مانند محاسبات، دینامیک سامانه‌های سیال، طراحی و توسعه، پیشرانش هوایی، میکروتکنولوژی و ماشین‌ابزار در معرفی رسمی آمده‌اند. کارآموزی تخصصی شش‌هفته‌ای خارج دانشگاه نیز اجباری است. مدرک دانشگاهی اول و انطباق با مقررات تخصصی پذیرش لازم است؛ بدون بررسی آخرین مقررات نباید حداقل معدل ایرانی یا تعداد واحدهای پیش‌نیاز را قطعی اعلام کرد. انگلیسی مفید است، اما صفحه دوره آن را شرط پذیرش نمی‌داند؛ این موضوع جایگزین مدرک آلمانی نیست.

تغییر مهم برای متقاضی ایرانی این است که از تابستان ۲۰۲۶، دارندگان مدرک کارشناسی خارجی برای ارشد به VPD نیاز دارند. ابتدا ارزیابی مقدماتی uni-assist برای TU Berlin انجام می‌شود و سپس درخواست دانشگاه با آن مدرک تکمیل می‌شود. دریافت VPD به‌تنهایی درخواست پذیرش نیست.

تقویم رسمی ۲۰۲۷ برای کارشناسی‌های محدود، اول دسامبر ۲۰۲۶ تا ۱۵ ژانویه ۲۰۲۷ برای تابستان و اول ژوئن تا ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۷ برای زمستان را نشان می‌دهد. ارشدهای محدود آلمانی‌زبان برای زمستان ۲۰۲۷/۲۸ بازه اول آوریل تا ۱۵ ژوئن ۲۰۲۷ دارند. تاریخ تابستان ارشد باید جداگانه کنترل شود. دانشگاه شهریه عمومی دریافت نمی‌کند، اما سهم ترمی و زندگی جداست. راهنمای مالی دانشگاه حدود هزار یورو ماهانه را مطرح می‌کند؛ اجاره واقعی ممکن است بودجه بیشتری بخواهد.

هزینه تحصیل، زندگی و خوابگاه را جدا حساب کنید

«دانشگاه دولتی» لزوماً به معنی تحصیل بدون شهریه برای متقاضی ایرانی نیست. شهریه برنامه، سهم ترمی خدمات دانشجویی و بودجه زندگی سه قلم جدا هستند. معافیت شهریه نیز به شرایط مشخص بستگی دارد و نباید پیش از تأیید دانشگاه در بودجه قطعی حساب شود.

راهنمای مالی DAAD برای هزینه زندگی دانشجویی حدود ۹۰۰ تا ۱۲۰۰ یورو در ماه را مطرح می‌کند. این راهنمای عمومی، قیمت تضمین‌شده زندگی در مونیخ یا برلین نیست. اجاره واقعی، بیمه، غذا و هزینه رفت‌وآمد را با شرایط خودتان برآورد کنید؛ ودیعه مسکن، سفر و مخارج اولیه استقرار نیز ممکن است در بودجه ماهانه نباشند. شهریه را به این هزینه اضافه کنید، اما پول حساب مسدود را دوباره به‌عنوان یک هزینه مستقل زندگی نشمارید؛ این پول برای تأمین همان هزینه‌های زندگی آزاد می‌شود.

پذیرش دانشگاه اتاق خوابگاه را تضمین نمی‌کند. پیش از تصمیم، شرایط درخواست و فهرست انتظار ارائه‌دهنده خوابگاه همان شهر را بخوانید و یک گزینه جایگزین واقع‌بینانه در نظر بگیرید. قیمت یک اتاق خاص یا برآورد قدیمی اینترنتی را به کل شهر تعمیم ندهید. اگر هزینه شهر انتخابی در منبع تازه روشن نیست، بهتر است برای افزایش اجاره و هزینه‌های اولیه حاشیه اطمینان در بودجه در نظر بگیرید تا با عدد کمِ تأییدنشده تصمیم نگیرید.

از این ده دانشگاه چطور به فهرست مناسب خود برسیم؟

برای هر گزینه یک برگه مقایسه بسازید: نام دقیق برنامه، مقطع، زبان و مدرک پذیرفته‌شده، ورودی، مسیر درخواست، مهلت پرونده، واحدهای پیش‌نیاز، آزمون یا کارآموزی، شهریه و هزینه مسکن. کنار هر شرط، لینک رسمی و تاریخ بررسی را بنویسید. اگر شرط ضروری را تا موعد نمی‌توانید فراهم کنید، امکان درخواست برای ورودی بعد را بررسی کنید.

برای متقاضی داخل ایران، حضوری‌بودن آزمون ممکن است به اندازه معدل تعیین‌کننده باشد. اگر به مرحله آزمون تخصصی ارشد TUM دعوت می‌شوید، امکان قانونی سفر و حضور در آزمون را جدا بررسی کنید؛ دعوت به آزمون به‌تنهایی به معنی صدور ویزا نیست. از طرف دیگر، انگلیسی‌بودن نام صفحه یا چند درس، ثابت نمی‌کند بتوان تمام برنامه را فقط با انگلیسی گذراند. مسیرهای انگلیسیِ جداگانه، مانند English Track هانوفر، باید با نام و مقررات خودشان بررسی شوند.

اگر درباره تطابق یک درس، پذیرش سابقه کارآموزی یا مدرک زبان ابهام دارید، پرسش دقیق را همراه نام برنامه و ورودی برای مسئول پذیرش آماده کنید. به‌جای سؤال کلی «با معدل من قبول می‌شوم؟»، مشخص کنید کدام شرط را می‌خواهید روشن کنید. هیچ‌یک از گزینه‌های این فهرست صرفاً به دلیل نبود حداقل معدل در صفحه معرفی، پذیرش تضمینی ندارد.

برنامه زبان را با دانشگاه مقصد هماهنگ کنید

برای برنامه آلمانی‌زبان، عبارت «سطح C1» به‌تنهایی کافی نیست. نوع آزمون، حداقل نمره هر مهارت و زمان تحویل مدرک را از همان دانشگاه بخوانید. مدرکی که برای درخواست اولیه پذیرفته می‌شود ممکن است برای ثبت‌نام نهایی کافی نباشد. راهنمای مدرک زبان برای تحصیل در آلمان به تفکیک این مراحل کمک می‌کند.

اگر برای مسیر آلمانی‌زبان از پایه شروع می‌کنید، زمان آموزش و آزمون را پیش از مهلت دانشگاه در برنامه بگذارید. برای شروع می‌توانید درخواست ثبت‌نام ترم یک بدهید؛ اگر قبلاً آلمانی خوانده‌اید، تعیین سطح کمک می‌کند کلاس متناسب با دانش فعلی‌تان را انتخاب کنید.

منابع و مطالعه بیشتر

  1. راهنمای رسمی uni-assist برای ایران — www.uni-assist.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  2. منبع رسمی کارشناسی — www.tum.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  3. شرایط دانشکده — www.ed.tum.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  4. اطلاعیه شهریه — www.tum.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  5. منبع کارشناسی — www.sle.kit.edu بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  6. منبع ارشد — www.sle.kit.edu بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  7. هزینه CBS — www.carlbenzschool.kit.edu بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  8. درخواست کارشناسی — www.uni-stuttgart.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  9. منبع ارشد — www.uni-stuttgart.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  10. اصلاحیه مقررات مکانیک اشتوتگارت؛ اطلاعیه ۲۷/۲۰۲۶ — دانشگاه اشتوتگارت بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  11. شرایط FAME — www.uni-stuttgart.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  12. کارشناسی — www.tu-darmstadt.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  13. فرایند پذیرش — www.maschinenbau.tu-darmstadt.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  14. ساختار ارشد — www.tu-darmstadt.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  15. صفحه رسمی مؤسسه خودرو — www.ika.rwth-aachen.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  16. صفحه رسمی دوره — www.ika.rwth-aachen.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  17. جدول رسمی GRE — www.rwth-aachen.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  18. کارشناسی مکانیک — www.tu-braunschweig.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  19. ارشد مکانیک — www.tu-braunschweig.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  20. درخواست بین‌المللی — www.tu-braunschweig.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  21. کارشناسی مطابق مقررات ۲۰۲۶ — www.maschinenbau.uni-hannover.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  22. مسیر انگلیسی ارشد Mechanical Engineering — www.maschinenbau.uni-hannover.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  23. آیین‌نامه ۲۰۲۶ — www.uni-hannover.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  24. صفحه رسمی دانشکده — tu-dresden.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  25. پروفایل رسمی دوره Diplom — tu-dresden.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  26. کارشناسی مهندسی مکانیک دانشگاه فنی کمنیتس — www.tu-chemnitz.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  27. ارشد Maschinenbau — www.tu-chemnitz.de بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  28. کارشناسی مهندسی مکانیک دانشگاه فنی برلین — www.tu.berlin بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  29. ارشد Maschinenbau — www.tu.berlin بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
  30. تقویم رسمی ۲۰۲۷ — www.tu.berlin بررسی: ۱۴۰۵/۰۸/۱۵
س
سامان مهراد

آخرین تغییر محتوا: